Môi trường mạng mang đến cho học sinh nhiều lợi ích về học tập, giải trí, nhưng việc dành nhiều thời gian trên các nền tảng ảo khiến các em phải đối mặt với không ít rủi ro. Giáo dục cho học sinh kỹ năng sống, kỹ năng sử dụng mạng xã hội hiệu quả sẽ giúp các em tránh được mặt trái của việc sử dụng mạng xã hội.
Hiện nay, sự phát triển của công nghiệp 4.0 thì Internet và mạng xã hội đang ảnh hưởng mạnh mẽ và làm thay đổi thói quen thay đổi sinh hoạt của nhiều người, trong đó có những tác động to lớn đối với trẻ em. Theo thống kê người dùng mạng xã hội ở Việt Nam ước tính có khoảng hơn 72 triệu người dùng mạng xã hội (MXH), chiếm khoảng 73,7% dân số. Thời gian sử dụng MXH bằng nhiều hình thức của người Việt Nam là khoảng 7 giờ/ngày.
- Mạng xã hội là một trang web hay nền tảng trực tuyến, là dịch vụ kết nối những người cùng sở thích trên mạng Internet không phân biệt đối tượng sử dụng hay không gian, thời gian. Tất cả những nội dung trên mạng xã hội đều do con người tự tạo ra, tự chia sẻ. Mỗi người dùng MXH đều phải tạo tài khoản, hồ sơ riêng.
- Một số trang MXH được học sinh sử dụng phổ biến: Facebook, Youtube, Zalo, Tik Tok, Viber, Instagram...
Với không gian mạng đầy hấp dẫn như vậy thì MXH sẽ mang lại những gì cho học sinh chúng ta:
* Lợi ích của MXH mang lại:
- Là công cụ truyền thông vô cùng đắc lực, cập nhật kịp thời những tin tức nóng hổi về đời sống, xã hội và là kho tàng kiến thức khổng lồ.
- Kết nối bạn bè khắp mọi nới và tạo những mối quan hệ để hỗ trợ lẫn nhau trong học tập, các hoạt động của trường, của lớp.
- Nâng cao hiểu biết, các kĩ năng sống để phục vụ cho học tập.
- Giới thiệu về bản thân, bày tỏ cảm xúc, quan điểm cá nhân và lưu giữ những khoảnh khắc trong cuộc đời.
- Có tác dụng vui chơi, giải trí, cải thiện não bộ...
* Ngoài những lợi ích thì tác hại MXH mang lại cho HS là:
- Giảm tương tác giữa con người với nhau.
- Lãng phí thời gian, xao nhãng sa sút học tập và thực hiện mục tiêu thực của cá nhân.
- Mất ngủ kéo dài, giết chết sự sáng tạo của cá nhân.
- Bạo lực ngôn ngữ, tự do ngôn ngữ khi không có gia đình, thầy cô kiểm soát, bắt nạt trên mạng xã hội.
- Tiếp xúc nhiều thông tin không chính thống, sai lệch làm mờ đi lí tưởng cách mạng
- Nguy cơ tham gia vào các nhóm nhín bị kích động, rủ rê, lừa đảo, cám giỗ...
- Nguy cơ nãy sinh tình cảm nam nữ, yêu sớm dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
- So sánh bản thân với “cuộc sống ảo” của người khác, đua đòi bắt chước ttheo trào lưu, nguy cơ trầm cảm cao.
* Vậy học sinh chúng ta cần phải làm gì để sử dụng mạng xã hội an toàn và hiệu quả:
- Không tiết lộ quá nhiều thông tin các nhân lên mạng xã hội, đăng bài viết ở chế độ bạn bè hoặc riêng tư.
- Cần phải cân nhắc và hạn chế chia sẻ hình ảnh và cảm xúc riêng tư, cá nhân lên mạng
- Cần thận trọng khi kết bạn với những người lạ, có thể hủy kết bạn nếu không phải là người thân, người không quen biết.
- Bình luận, sử dụng ngôn ngữ lịch sự, tôn trọng mọi người trên mạng xã hội.
- Không đăng tải, lan truyền những thông tin không chính thống, những bài viết sai sự thật.
- Không tham gia các hoạt động bạo lực ngôn ngữ, bắt nạt trên mạng xã hội.
- Không sử dụng các phần mềm như: hắc cơ, viurut có ảnh hưởng đến cộng đồng.
- Không tin vào các chiêu trò lừa đảo trên mạng xã hội.
- Không tham gia vào bất cứ nhóm nào kích động, có yếu tố phạm tội.
- Không tự tiện đăng ảnh của người khác, nói xấu, bốc phốt, kèm những thông tin không đúng sự thật.
- Hãy ủng hộ những thông điệp tích cực trên mạng xã hội.
Trên đây là những lợi ích, tác hại và cách bảo vệ chính mình trên không gian mạng xã hội. Là học sinh, mỗi chúng ta hãy sử dụng mạng xã hội an toàn và hiệu quả. Hãy luôn là “cư dân mạng thông minh, có văn hóa” các em nhé!
Hình ảnh triển khai trong nhà trường: